Wat is een feitelijke vereniging?
Een feitelijke vereniging is de meest eenvoudige vorm van een vereniging. Een feitelijke vereniging ontstaat van zodra twee of meer personen besluiten om gezamenlijk een idee of doel te verwezenlijken. Ze worden dan de leden van de feitelijke vereniging.
Een feitelijke vereniging heeft geen rechtspersoonlijkheid en vereist geen formaliteiten (geen publicatieverplichting, geen statuten, geen bestuur). De leden kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld en investeren hun eigen vermogen.
Wat is een vzw?
Een vzw heeft een eigen rechtspersoonlijkheid die los staat van die van haar leden. Dit betekent dat de vzw zelf rechten en plichten heeft. De leden beschikken over een beperkte aansprakelijkheid en verbinden hun eigen vermogen niet aan het lot van de vzw.
Een vereniging zonder winstoogmerk (vzw) is een groep van twee of meer natuurlijke personen of rechtspersonen die een belangeloos doel nastreeft. "Zonder winstoogmerk" betekent dat de vzw de leden geen stoffelijk (materieel) voordeel oplevert. Leden van een vzw mogen geen voordelen ontvangen die voorvloeien uit de activiteiten van de vzw.
Vzw's worden nooit opgericht voor het voeren van economische of commerciële activiteiten als hoofddoel. Vzw’s mogen wel economische activiteiten uitvoeren, bijvoorbeeld een jaarlijkse BBQ, een bloemetjesverkoop, of een pannenkoekenverkoop. De winst die een vzw hiermee maakt mag echter niet worden uitgekeerd (of uitbetaald) aan de oprichters, leden, bestuurders of derde personen, maar moet worden geïnvesteerd in de activiteiten van de vereniging om haar belangeloze doelen te realiseren (zie ook de vraag over btw verder).
De oprichting van een vzw vereist geen inbreng van startkapitaal.
Kies ik voor een feitelijke vereniging of vzw?
Je hoeft zeker niet altijd een vzw op te richten. Heel wat subsidies en voordelen het lokaal bestuur zijn toegankelijk voor feitelijke verenigingen.
Een feitelijke vereniging is geschikt voor eerder kleinschalige activiteiten, waarbij er over het algemeen weinig of geen winst wordt gemaakt, geen financiële risico’s worden genomen, geen eigendom wordt gekocht enz.
Een vzw ('vereniging zonder winstoogmerk') is een goede keuze als je van plan bent om:
- personeel in dienst te nemen
- gebouwen te kopen of te bouwen
- activiteiten met hoge (financiële) risico's uit te voeren
- kostbaar materiaal te kopen of te huren
- schenkingen en nalatenschappen te aanvaarden
- werkingssubsidies aan te vragen
Met een vzw-vorm ben je beter beschermd door haar eigen rechtspersoonlijkheid die los staat van die van haar leden. Dit betekent dat de vzw zelf rechten en plichten heeft. De leden beschikken over een beperkte aansprakelijkheid en verbinden hun eigen vermogen niet aan het lot van de vzw.
Opgelet: het vzw-statuut houdt een aantal verplichtingen in en dit zowel op juridisch, boekhoudkundig als fiscaal vlak.