Onroerend erfgoed

Sinds 1 januari 2015 is het Onroerenderfgoeddecreet officieel van kracht. Download onderaan deze pagina de brochure met de nieuwe regelgeving en de toelichtingsbrochure.

Onroerend erfgoed is het geheel van monumenten, archeologische sites, cultuurhistorische landschappen en stads- en dorpsgezichten. Er zijn verschillende instrumenten om het behoud van onroerend erfgoed te verzekeren. Het meest klassieke instrument is een bescherming. Er zijn  vier soorten beschermd onroerend erfgoed:

1. Een beschermd monument

Een beschermd monument is een onroerend goed dat van algemeen belang is vanwege zijn erfgoedwaarde. Cultuurgoederen die blijvend verbonden zijn met het monument maken altijd deel uit van de bescherming. Denk maar aan een lambrisering, een trappartij of meubelen die door de architect mee zijn ontworpen. Wanneer zulke cultuurgoederen mee zijn beschermd, staat dat uitdrukkelijk vermeld in het beschermingsbesluit.

Beschermde monumenten in Maldegem:

1)   Sint-Barbarakerk Maldegem

2)   Voormalig kerkhof rond Sint-Barbarakerk

3)   Dekenij Maldegem

4)   Voormalig kosterhuis

5)   Oud schepenhuis in Maldegem

6)   Voormalige herberg Oud stadhuis

7)   Gemeentehuis van Maldegem

8)   Gedeelte van klooster en school Zusters Maricolen

9)   Kasteel van Reesinghe

10) ’t kasteeltje in de Noordstraat

11) Het Sint-Annakasteel in de Westeindestraat

12) Voormalig brouwershuis Tytgadt

13) Woning Van Nieuwenhuyse Marktstraat

14) Huis Van Wassenhove Westeindestraat

15) Huis Potvliege Noordstraat

16) Voormalige woning en kliniek van dr. E. De Lille

17) Site van het spoorwegstation Maldegem

18) Voormalige Rotsaertmolen

19) Hoeve Warmestraat 38

20) Hoeve Warmestraat 29

21) Sint-Adrianuskerk Adegem

22) Kruis en kruisweg Oosteindeke

23) Villa ‘Nieuw Malecote’

24) Sint-Petrus- en -Pauluskerk Middelburg met kerkhof

25) Het bedevaartsoord en de Mariagrot van Kleit

26) Papinglohoeve

27) Molenerf Kleitkalseide

28) Spoorwegstation Donk

29) Spoorwegbrug over Schipdonkkanaal

30) Lievebrug over het Leopoldkanaal

31) Schandpaal van Middelburg

2. Een beschermd stads- of dorpsgezicht

De term stads- of dorpsgezicht is al decennialang ingeburgerd. De definitie ervan is in het Onroerenderfgoeddecreet beperkt tot een groepering van onroerende goederen met de omgevende bestanddelen die door hun erfgoedwaarde van algemeen belang zijn. De ‘ondersteunende’ zones uit de vroegere definitie van een stads- of dorpsgezicht worden automatisch beschouwd als overgangszones.

Beschermd dorpsgezicht in Maldegem: Sint-Barbarakerk en omgeving

3. Een beschermd cultuurhistorisch landschap

Een cultuurhistorisch landschap is een gebied dat weinig bebouwd is en erfgoedwaarde bezit, waardoor het van algemeen belang is. Alleen dit soort landschappen kan beschermd worden.

Beschermd cultuurhistorisch landschap in Maldegem: Papinglohoeve en omgeving

 

4. Een beschermde archeologische site

Op een archeologische site gaat het niet alleen om de sporen en restanten van menselijke activiteit uit het verleden, maar ook over de context waarin ze worden aangetroffen en de relaties tussen de objecten, sporen en vondsten. Dat geheel vrijwaren voor volgende generaties kan alleen door de site op de plek zelf te bewaren of op te graven volgens de regels van de kunst.

Beschermd als archeologische site in Maldegem:

  • De voormalige Romeinse versterking in Vake
  • Middelburg in z’n totaliteit

 

Daarnaast bestaan er nog drie alternatieven om erfgoedwaarden te vrijwaren voor de toekomst:

1. Het onroerend erfgoed wordt vastgesteld in een inventaris.

Erfgoedobjecten die waardevol zijn, maar niet beschermd, krijgen hierdoor toch een aantal rechtsgevolgen. Momenteel zijn er vijf vastgestelde inventarissen:

a)     De inventaris van het bouwkundig erfgoed

b)     De landschapsatlas

c)     De inventaris van houtige beplantingen met erfgoedwaarde

d)     De inventaris van historische tuinen en parken

e)     De inventaris van de archeologische zones

 

2. Het onroerend erfgoed wordt opgenomen in een onroerenderfgoedrichtplan.

Een dergelijk plan kan opgemaakt worden voor een afgebakend gebied zoals een riviervallei of een fortengordel, of rond thema’s zoals sociale huisvesting of religieus patrimonium.

 

3. Het onroerend erfgoed wordt opgenomen in een erfgoedlandschap.

Een erfgoedlandschap is een groter ruimtelijk geheel van erfgoedelementen en -waarden, ingebed in een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP). Het behoud van het erfgoed is bepaald in de stedenbouwkundige voorschriften van zo’n RUP. De basis voor een erfgoedlandschap is een vastgestelde inventaris of een onroerenderfgoedrichtplan.

Als eigenaar of gebruiker van een beschermd, geïnventariseerd erfgoed of erfgoedlandschap heb je iets waardevols in handen en dien je rekening te houden met bepaalde rechtsgevolgen. In de zorg voor dit onroerend erfgoed sta je echter niet alleen voor. Het Agentschap Onroerend Erfgoed biedt ondersteuning. Op hun website verneem je alles over mogelijke subsidies en premies enz.

Contact